fotospacer po Nowej Pradze

Bardzo dziękujemy wszystkim uczestnikom fotospaceru z Sony po Nowej Pradze. Nowa Praga, to miejsce wyjątkowe: stare domy, fabryki, kapliczki, a jednocześnie miejsce, wielu nowych inwestycji. Już na jesieni tego roku, na ulicy Szwedzkiej, przy zabudowaniach dawnej Fabryki Polleny, otwarta będzie stacja drugiej linii metra. Część kamienic, aktulanie na ulicy Środkowej, objęta jest planem rewitalizacji Pragi, zgdonie z którym do 2022 roku  na remonty, w tym podłączenie do sieci centralnego ogrzewania, wydane zostanie 1,4 miliarda złotych. Jak to zmieni Nową Pragę – na pewno bradzo. Zachęcamy do spacerów, bo to wyjątkowy czas dla tej dzielnicy.

AiN

zdjęcia Jarek Zuzga

Witkacy

Na ulicy Hożej, niedaleko Kruczej, tam gdzie budynek szkoły, przed wojną stał dom, w którym 24 lutego 1895 r. urodził się Witkacy. Całkiem niedaleko przy Brackiej 23 w okolicy skrzyżowania Alei Jerozolimskich znajdowało się mieszkanie, w którym mieszkał z żoną Jadwigą wiosną i jesienią. O tym mieszkaniu, żonie Jadwidze i budynku Vitkac już pisaliśmy 

Brama do nieistniejącego mostu

Budynek stojący na Nowym Mieście, niedaleko ulicy Mostowej, to dawna brama do pierwszego stałego warszawskiego mostu na Wiśle wybudowanego w 1573 r. z inicjatywy króla Zygmunta Augusta.  Brama mostowa powstała później, w 1582 z fundacji siostry nieżyjącego już Zygmunta Augusta, Anny Jagiellonki.  Podstawową funkcją budynku, była ochrona drewnianego mostu przed pożarem. Udało się, most nie spłonął, ale niestety w 1603 r.  został zniszczony przez lodową krę. Od tego czasu Warszawa, aż do połowy XIX wieku nie będzie posiadać stałego mostu przez Wisłę, a budynek bramy mostowej zmieni swą funkcję. Będzie arsenałem, więzieniem, a nawet, od 1921 r. domem mieszkalnym dla pracowników Ministerstwa Rolnictwa. W czasie powstania budynek został zniszczony, a po wojnie odbudowany. Dziś mieści się tu Stołeczne Centrum Edukacji Kulturalnej Stara Prochownia.

A.

kosmos na Pradze

W Parku Skaryszewskim, w pobliżu wodospadu, znajduje się wyjątkowa kapliczka, potocznie, od swojego charakterystycznego kształtu, zwana rakietą.
Kapliczkę zaprojektował, inspirując się, nie wzornictwem rakietowym, ale sztuką ludową, znany architekt Janusz Alchimowicz w 1937 r.
Projekt kapliczki bardzo się spodobał i został nagrodzony w konkursie Instytutu Propagandy i Sztuki, ale nie tylko. Kapliczka stała się ozdobą polskiego pawilonu na wystawie „Sztuka i technika” w Paryżu w 1937 r. , gdzie także została nagrodzona. Po powrocie do kraju stanęła w Parku Skaryszewskim, gdzie podczas okupacji pełniła funkcję konspiracyjnej skrzynki kontaktowej praskiego ruchu oporu. Pod pozorem porządkowania miejsca kultu, łączniczki wykorzystywały wnękę pod niszą do chowania korespondencji.
Po wojnie kapliczka stała się miejscem spotkań kombatantów szczególnie w przeddzień wybuchu powstania warszawskiego.

podwójne urodziny

W  księgach parafialnych  w Brochowie pod datą 22 luty 1810 roku znajduje się informacja o narodzinach Fryderyka Chopina syna Mikołaja i Justyny Tekli z Krzyżanowskich. Wbrew temu zapisowi sam Fryderyk urodziny obchodził 1 marca.

Skąd ta rozbieżność? Niestety nie wiadomo. Można snuć różne scenariusze. Wiadomo na pewno, że porody odbywały się w domu, a nie w szpitalach jak dziś, gdzie prowadzona jest rejestracja pacjentów i trudno o pomyłkę. Justyna urodziła  Fryderyka w oficynie dworu Skarbków w Żelazowej Woli. Po porodzie  potrzebowała zapewne wsparcia męża chociażby w opiece nad starszą córką Ludwiką. Jest też bardzo prawdopodobne, że Mikołaj wypełniał w tym czasie obowiązki nauczycielskie  wobec latorośli Skarbków. Droga z Żelazowej Woli do Brochowa to około 11 km, które nie są zapewne łatwe do pokonania w warunkach zimowych. Trzeba było zaplanować na podróż i załatwienie sprawy kilka godzin. 

Zapewne więc od czasu urodzin Fryderyka do czasu ich zgłoszenia w parafii w Brochowie mogło minąć sporo czasu. Czy jest możliwe że Mikołaj zgłaszając datę urodzin syna się pomylił? Biorąc pod uwagę jego zawód i solidność, nie wydaje się. Może zatem pomylił się ksiądz? a może kościelny pracujący w kancelarii parafialnej?

Aktualnie, za datę urodzin Fryderyka uznaje się wersję rodzinną czyli 1 marca.